Nuôi thỏ cảnh: 4 điều sen cần biết để boss khỏe

Thỏ cảnh hiền lành, sạch sẽ, có thể tập đi vệ sinh đúng chỗ và rất tình cảm khi đã quen chủ. Nhưng thỏ không phải thú cưng "dễ nuôi" như nhiều người nghĩ. RSPCA cho biết thỏ thường sống khoảng 8 đến 12 năm, cần nhiều không gian, cần bạn đồng loại và cần bác sĩ thú y hiểu về thỏ. Dưới đây là 4 điều sen nên nắm thật chắc trước và sau khi đón boss về, tổng hợp từ RSPCA, PDSA, Blue Cross và VCA.

Nên chọn nơi bán hoặc nhóm cứu hộ rõ nguồn gốc, chuồng sạch, thỏ không bị nhồi chung quá đông. Một bé khỏe thường có mắt sáng, mũi khô, lông sạch, mông không bết phân và ăn uống bình thường. Hỏi kỹ giới tính, tuổi và thức ăn bé đang dùng để đổi thức ăn từ từ khi về nhà.

Nếu được, hãy chuẩn bị chỗ ở và tìm trước một phòng khám có bác sĩ quen với thú ngoại lai (exotic), vì không phải phòng khám nào cũng khám thỏ.

Hệ tiêu hóa và hàm răng của thỏ được "thiết kế" để nhai cỏ cả ngày. Răng cửa của thỏ mọc khoảng 2 đến 3 mm mỗi tuần, theo RSPCA, và việc nhai cỏ khô liên tục giúp răng mòn đều. Hiệp hội Phúc lợi Thỏ Anh (RWAF) và Blue Cross khuyên:

• Cỏ khô hoặc cỏ tươi chiếm khoảng 85 đến 90% khẩu phần. Mỗi ngày thỏ cần ăn một nắm cỏ khô to cỡ cơ thể mình, và cỏ phải luôn có sẵn.
• Rau lá xanh chiếm khoảng 10%.
• Thức ăn viên chỉ khoảng 5%, cho một lượng nhỏ theo hướng dẫn trên bao bì.

Cà rốt và trái cây nhiều đường nên coi là đồ thưởng, cho thật ít. Blue Cross cảnh báo không cho thỏ ăn cỏ vụn từ máy cắt cỏ vì dễ gây rối loạn tiêu hóa. Quả bơ cũng là món nguy hiểm cho thỏ, như ASPCA đã liệt kê trong bài thực phẩm nguy hiểm cho chó mèo.

Ở Việt Nam, cỏ khô cho thỏ (như cỏ timothy) thường là hàng nhập. Trời nồm ẩm dễ làm cỏ mốc, nên sen bảo quản cỏ trong thùng kín, nơi khô ráo, và bỏ ngay phần cỏ có mùi hôi, bụi hoặc mốc.

Chiếc lồng nhỏ bán kèm khi mua thỏ là chưa đủ. RSPCA khuyên thỏ cần khu vực tối thiểu khoảng 3 x 2 x 1 m để chạy nhảy, đứng thẳng, trốn và vận động. Nếu nuôi trong căn hộ, sen có thể quây một góc phòng an toàn làm "nhà" cho boss, kèm chỗ trốn, khay vệ sinh và cỏ khô.

Thỏ là loài sống theo bầy. RSPCA khuyên nuôi thỏ theo cặp đã được làm quen đúng cách, chẳng hạn một đực và một cái đều đã triệt sản, vì triệt sản giúp giảm đánh nhau. Thỏ chỉ nên sống một mình khi bác sĩ thú y khuyên như vậy, và khi đó sen cần dành thời gian tương tác với boss mỗi ngày. Hãy hỏi bác sĩ về thời điểm triệt sản và cách giới thiệu hai bé với nhau.

Thỏ thích gặm. Trước khi thả boss chạy trong nhà, sen nên bọc hoặc đưa dây điện lên cao, cất giày dép, cây cảnh và đồ nhỏ boss có thể nuốt. Thỏ là con mồi trong tự nhiên nên thường không thích bị bế bổng. Hãy ngồi xuống sàn để làm quen thay vì nhấc boss lên.

PDSA giải thích thỏ có bộ lông dày, không thở hổn hển và không đổ mồ hôi như chó, nên rất dễ bị sốc nhiệt. Nhiệt độ lý tưởng cho chỗ ở của thỏ là khoảng 18 đến 20°C. Mùa hè ở Việt Nam thường cao hơn nhiều, nên sen cần:

• Đặt chỗ ở trong nhà, thoáng mát, tránh nắng trực tiếp, tránh ban công nắng chiều hay gian phòng kính.
• Luôn có nước sạch, mát, đặt ở chỗ râm.
• Ngày nóng gắt, cho boss ở phòng có điều hòa hoặc đặt một chai nước đá bọc khăn để boss nằm cạnh.
• Không bao giờ để thỏ trong xe ô tô, kể cả vài phút.

Dấu hiệu sốc nhiệt gồm tai đỏ và nóng, thở nhanh, thở bằng miệng, chảy dãi, lừ đừ, run, đi loạng choạng, co giật. Khi đó, đưa boss vào chỗ mát ngay, làm mát nhẹ nhàng bằng nước mát và gọi bác sĩ thú y. Nếu cần đưa boss đi xa, xem thêm cách chuẩn bị trong bài chuyển nhà, du lịch cùng thú cưng.

Mùa nóng còn là mùa ruồi. RSPCA khuyên kiểm tra vùng mông và đuôi của thỏ hai lần mỗi ngày vào mùa hè, vì ruồi có thể đẻ trứng ở chỗ lông bết phân hoặc ẩm ướt, nở thành giòi và gây tổn thương rất nặng. Nếu thấy giòi hoặc vết thương, đưa boss đi khám ngay. Giữ khay vệ sinh sạch, thay lót thường xuyên và để ý những bé béo hoặc già khó tự làm sạch.

Với thỏ, bỏ ăn chưa bao giờ là chuyện nhỏ. VCA giải thích khi thỏ ngừng ăn, đường ruột có thể chậm lại hoặc ngừng hoạt động (thường gọi là ứ trệ tiêu hóa), vi khuẩn sinh hơi phát triển, gây đau và khiến thỏ càng không muốn ăn. Tình trạng này có thể chuyển từ mệt mỏi sang nguy hiểm tính mạng chỉ trong vài giờ.

Hãy gọi bác sĩ thú y ngay trong ngày nếu boss:

• Ăn ít hẳn hoặc không ăn, kể cả món thích nhất.
• Đi phân ít, phân nhỏ hoặc không đi phân.
• Bụng chướng, ngồi gù một chỗ, nghiến răng (dấu hiệu đau, theo RSPCA).
• Chảy dãi, chảy nước mắt, nước mũi hoặc khó nhai, có thể do răng mọc quá dài.

Không tự cho thỏ uống thuốc hay mẹo dân gian khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Cách phòng tốt nhất vẫn là khẩu phần nhiều cỏ khô, ít tinh bột và đường, như ở điều 1.

Vì thỏ sống nhiều năm, sen nên ghi lại cân nặng, thức ăn, lần triệt sản, lần khám và các vaccine bác sĩ khuyên dùng. Những thông tin này có thể lưu trong hồ sơ sức khỏe ở app PetID để mở cho bác sĩ xem khi đi khám. Nhà có nhiều thú nhỏ thì đọc thêm bài nuôi hamster đúng cách.

Nguồn tham khảo: RSPCA – Rabbits, RSPCA – Rabbit companionship, Blue Cross – What food is best for rabbits, Rabbit Welfare Association & Fund, RSPCA – Keeping rabbits cool in summer, PDSA – Heatstroke in rabbits, VCA – Gastrointestinal stasis in rabbits.